Start / Drukverlies

Alle getallen en rekenstappen, ook om zelf aan te passen.

Hoeveel druk verliest mijn leiding?

Waterleiding of cv-leiding, met bochten.

1 · Wat voor buis?
2 · Hoe dik is de buis?
3 · Hoeveel liter water per minuut?
4 · Hoeveel meter leiding?
5 · Hoeveel bochten?
6 · Wat voor water?

Nog 6 vragen, dan zie je je antwoord.

druk aan het beginbijna geen druk minder18 mm, 10 m, 2 bochten10 LITER PER MINUUT · KOUD
Vuistregels
01 · DIKTE

Iets dikker scheelt veel

Zoveel druk verlies je met 10 liter per minuut over 10 meter, per buismaat:

10 mm2,00 bar
12 mm0,68 bar
15 mm0,19 bar
18 mm0,07 bar
22 mm0,02 bar
28 mm0,01 bar
35 mmbijna niets
42 mmbijna niets
54 mmbijna niets
02 · DUBBEL

Twee keer zoveel water, vier keer zoveel verlies

Het drukverlies groeit ongeveer met het kwadraat van de hoeveelheid water. Dubbel zoveel water kost bijna vier keer zoveel druk.

03 · OUD

Oude buizen zijn ruwer

Verzinkt staal en gietijzer zijn van binnen ruwer dan koper of kunststof, en zitten vaak vol aanslag. Dan verlies je meer druk dan hier staat.

Uitleg, voorbeeld en vragen

Algemene uitleg. De rekenvoorbeelden gebruiken vaste invoer, los van jouw antwoorden.

Kort antwoord

In een gewone koperen leiding van 15 mm met 10 liter water per minuut verlies je ongeveer 0,38 bar over 20 meter met een paar bochten. Een maat dikker scheelt al snel de helft of meer.

Om te onthouden

  • Dikker is minder verlies. Een iets dikkere buis verliest veel minder druk.
  • Meer water, veel meer verlies. Dubbel zoveel water kost bijna vier keer zoveel druk.
  • Niet te snel. Boven 2 meter per seconde hoor je het water en slijt de buis.
  • Oude buizen zijn ruw. Verzinkt staal en gietijzer verliezen meer, zeker met aanslag.

Drukverlies over 10 meter

Buis5 liter per minuut10 liter20 liter
Koper 15 mm0,05 bar0,18 bar0,64 bar
Koper 22 mm0,01 bar0,02 bar0,08 bar
Kunststof 16 mm0,08 bar0,27 bar0,92 bar
Kunststof 20 mm0,02 bar0,07 bar0,23 bar

Koud water, rechte leiding zonder bochten. Uitgerekend met dezelfde berekening als hierboven.

Voorbeeld

Koperen buis van 15 mm, 20 meter met 4 bochten, 10 liter koud water per minuut
Het water stroomt 1,3 meter per seconde
De rechte buis kost 0,37 bar, de bochten 0,02 bar
Samen 0,38 bar

Zo rekenen we

Uit de hoeveelheid water en de dikte van de buis volgt hoe snel het water stroomt. Hoe sneller, hoe meer wrijving langs de wand. Hoe ruw de wand is, hangt af van het materiaal: koper en kunststof zijn glad, verzinkt staal en gietijzer ruw.

Met de natuurkunde van stroming in een buis rekenen we het verlies per meter uit, en tellen we er voor elke bocht een stukje bij. Warm water stroomt iets makkelijker dan koud. De formules en tussenstappen staan in de hele berekening.

Lees hoe Rekenvak rekent, met alle aannames en bronnen.

Getallen bijgewerkt op wo 14 okt 2026. De versie van de berekening staat in de hele berekening.

Vragen

Hoeveel druk verlies je in een koperen waterleiding van 15 mm?

Met 10 liter water per minuut verlies je in een koperen leiding van 15 mm ongeveer 0,38 bar over 20 meter met 4 bochten. Een maat dikker scheelt al snel de helft of meer. Reken het hierboven uit voor jouw leiding.

Hoeveel drukverlies in een waterleiding is te veel?

Het drukverlies is te veel als er bij de kraan minder dan ongeveer 1 bar overblijft. Hoeveel dat is, hangt af van de druk aan het begin. Dat reken je uit bij de waterleiding.

Helpt een dikkere waterleiding tegen drukverlies?

Ja. Een iets dikkere waterleiding verliest veel minder druk, vaak de helft of meer. Dat telt vooral als er veel water door moet: dubbel zoveel water kost bijna vier keer zoveel druk.

Waarom komt er zo weinig druk uit mijn oude waterleiding?

Oude verzinkte of gietijzeren waterleidingen zitten vaak vol aanslag. Daardoor zijn ze van binnen nauwer en ruwer dan toen ze nieuw waren, en verlies je meer druk.

Geldt drukverlies ook voor de cv-leiding?

Ja, in een cv-leiding stroomt ook water door een buis. Kies hierboven Cv-water: dan beoordelen we de snelheid zoals voor een cv-leiding. Voor het kiezen van de buizen naar de radiatoren is er een aparte rekentool: cv-leidingen.

Reken verder

Rekenvak · rekenvak.nl/drukverlies-leiding-berekenen.html · getallen van 14 oktober 2026 · een indicatie, laat je installateur het narekenen.