Start / Afvoer

Alle getallen en rekenstappen, ook om zelf aan te passen.

Welke afvoerbuis heb ik nodig?

1 · Wat loost er op deze leiding? (meer keuzes mogelijk)
2 · Ligt de leiding, of loopt hij naar beneden?
3 · Hoeveel zakt de buis per meter?

Nog 3 vragen, dan zie je je antwoord.

zakt 1 cm per meter →kies een toestelwater en luchtONDER DE VLOER
Vuistregels
01 · WC

Een wc vraagt 110 mm

Een wc spoelt veel water in een paar seconden weg. Zoveel liter per seconde loost elk toestel op zijn drukste moment:

wc2
bad0,8
keukenkraan0,8
wasmachine0,4
wastafel0,3
vaatwasser0,3
douche0,2
02 · ZAKKEN

Meer zakken, meer afvoer

Zoveel liter per seconde kan een liggende buis van 110 mm aan, bij zoveel cm zakken per meter:

0,5 cm3,4
1 cm4,8
2 cm6,7
03 · LUCHT

Een afvoer moet ademen

De afvoer heeft lucht nodig om drukverschillen te beperken. Het leidingverloop en de ontspanning via het dak bepalen of sifons hun water behouden. De diameterberekening alleen toetst dat niet.

Uitleg, voorbeeld en vragen

Algemene uitleg. De rekenvoorbeelden gebruiken vaste invoer, los van jouw antwoorden.

Kort antwoord

De afvoermaat hangt af van de aangesloten toestellen, het leidingverloop, afschot en beluchting. Deze tool geeft een eerste maat voor één woning. Controleer het productblad en het volledige afvoerontwerp voordat je een buis kiest.

Om te onthouden

  • Een wc bepaalt alles. Hij spoelt 2,0 liter per seconde weg en zijn afvoer is zelf al 90 tot 110 mm.
  • Niet alles loost tegelijk. Hoe meer toestellen, hoe kleiner de kans dat ze samen vol lozen. Twee keer zoveel toestellen geeft dus minder dan twee keer zoveel water.
  • Laat ruimte voor lucht. Een liggende buis staat hoogstens 70 procent vol.
  • Zakken helpt. Zakt de buis twee keer zoveel per meter, dan kan er ongeveer 1,4 keer zoveel door.

Welke afvoerbuis waarvoor

Wat loost erBuis
Eén wastafel40 mm
Douche50 mm
Keuken met vaatwasser75 mm
Douche, wastafel en wasmachine75 mm
Badkamer met wc110 mm
Wc en bad, buis naar beneden110 mm

Pvc-buis voor één woning, liggend met 1 cm zakken per meter, behalve bij de buis die naar beneden loopt. Uitgerekend met dezelfde berekening als hierboven.

Voorbeeld

Badkamer met wc, bad, douche en wastafel, liggend op 1 cm per meter
Drukste moment, in liter per seconde: wc 2,0 = 2,0
Een wc vraagt minstens 110 mm
Een buis van 110 mm kan 4,8 liter per seconde aan, ruim genoeg

Zo rekenen we

Eerst wat er op het drukste moment door de leiding komt. Per toestel nemen we wat het loost als het leegloopt: een wc 2,0, een bad 0,8, een keukenspoelbak 0,8, een wastafel 0,3, een wasmachine 0,4 liter per seconde. Dat zijn eigen getallen: de inhoud gedeeld door de tijd waarin het leegloopt, of wat de pomp van de machine wegpompt. Omdat niet alles tegelijk loost, groeit de afvoer met de wortel van de som, en hij is nooit kleiner dan het grootste toestel.

Dan rekenen we hoeveel een buis kan afvoeren. Een liggende buis staat deels vol; hoe hard het water stroomt, volgt uit hoeveel hij zakt en de wrijving langs de wand. Een buis die naar beneden loopt, vult zich niet: het water valt als een ring langs de wand en in het midden blijft lucht. We vergelijken onze uitkomst met wat een buizenfabrikant in zijn handboek opgeeft, en rekenen met de laagste. Welk handboek, staat in de hele berekening.

Bij één toestel mag de korte leiding vol lopen; dan is de maat van de aansluiting genoeg. Een gezamenlijke afvoer van een flat rekent deze rekenhulp niet.

Lees hoe Rekenvak rekent, met alle aannames en bronnen.

Getallen bijgewerkt op wo 14 okt 2026. De versie van de berekening staat in de hele berekening.

Vragen

Welke diameter afvoer heeft een wc nodig?

Dit model gebruikt 110 mm als minimum voor een leiding met een wc. De aansluiting van het toestel en het verdere leidingverloop moeten daarbij passen. Het is geen universeel voorschrift voor ieder toiletsysteem.

Mag een douche-afvoer 40 mm zijn?

Dat hangt af van de douchegoot of sifon, het debiet en het leidingverloop. Deze tool rekent met 50 mm als uitgangspunt. Een grotere diameter alleen garandeert niet dat een douche goed afvoert.

Hoeveel afschot moet een afvoerbuis hebben?

Wij rekenen een afvoerbuis standaard met 1 cm afschot per meter: zoveel zakt de buis per meter. Minder kan, maar dan loopt de buis trager leeg. Meer afschot laat meer water door. Hoeveel cm dat over je hele buis is, reken je uit bij afschot riool.

Waarom ruik ik riool na het doortrekken van de wc?

Een leeggetrokken of uitgedroogd waterslot, lekkage of onvoldoende beluchting kan de oorzaak zijn. Controleer of er water in de sifon staat. Komt de geur terug, laat de afvoer controleren; een beluchter lost niet iedere oorzaak op.

Kan ik de wasmachine op de afvoer van de wastafel zetten?

Ja, als de gezamenlijke afvoer dik genoeg is. Een wastafel en een wasmachine samen op een liggende buis vragen volgens onze berekening 75 mm. Kies hierboven allebei de toestellen, dan zie je welke buis jouw leiding nodig heeft.

Reken verder

Rekenvak · rekenvak.nl/afvoer-diameter-berekenen.html · getallen van 14 oktober 2026 · een indicatie, laat je installateur het narekenen.