Start / Cv-leidingen

Alle getallen en rekenstappen, ook om zelf aan te passen.

Hoe dik moet de cv-leiding zijn?

1 · Waar loopt de leiding?
2 · Hoe groot is de radiator?
3 · Wat verwarmt het water?
Ligt er al een buis? Kijk of hij dik genoeg is
Wat voor buis?
Hoe dik, van buiten gemeten?

Nog 3 vragen, dan zie je je antwoord.

?op schaal
Vuistregels
01 · WATER

Een warmtepomp stuurt 4 keer zoveel water rond

Een warmtepomp maakt het water maar een beetje warm. Om evenveel warmte te brengen, moet er dus veel meer water door dezelfde buis.

cv-ketel1 deel
warmtepomp4 delen
02 · DIKTE

Te dunne buis gaat ruisen

Hoe dunner de buis, hoe harder het water moet. Zo is het voor middel; blauw is te dun.

12 mmte dun
15 mmte dun
18 mmgoed
22 mmgoed
28 mmgoed
03 · KUNSTSTOF

Kunststof buis: kies een maat dikker

Kunststof buis (meerlaags) heeft een dikkere wand dan koper. Van binnen is hij daardoor smaller, dus neem je meestal een maat dikker.

Uitleg, voorbeeld en vragen

Algemene uitleg. De rekenvoorbeelden gebruiken vaste invoer, los van jouw antwoorden.

Kort antwoord

De diameter hangt af van het benodigde waterdebiet, de leidinglengte en de beschikbare pompdruk. Bij een kleiner verschil tussen aanvoer en retour moet voor dezelfde warmte meer water stromen. Vergelijk je bestaande buis hierboven; een warmtepomp vraagt niet automatisch overal nieuwe leidingen.

Om te onthouden

  • Kleiner temperatuurverschil, meer water. Bij 5 °C afkoeling is voor dezelfde warmte ongeveer viermaal zoveel water nodig als bij 20 °C.
  • Te dun gaat ruisen. Hoe dunner de buis, hoe harder het water moet. Te hard stromend water hoor je en kost de pomp meer moeite.
  • Hoogte maakt niet uit. Wat de pomp omhoog stuurt, komt via de terugleiding weer omlaag.
  • Kunststof: een maat dikker. De wand is dikker dan bij koper, dus van binnen is er minder ruimte.

Voorbeeld

Middelgrote radiator, met een warmtepomp
Koperen buis van 15 mm: het water moet te hard, de buis gaat ruisen
Koperen buis van 18 mm: het water stroomt rustig, dit past

Zo rekenen we

Uit de warmte die de radiator of het huis nodig heeft, volgt hoeveel water er moet stromen. Uit dat water en de ruimte in de buis volgt hoe hard het stroomt. Is dat te hard, dan adviseren we een dikkere buis. De grootte die je kiest (klein, middel of groot) is een schatting; in de hele berekening reken je met precieze getallen en zie je alle formules en tabellen.

Lees hoe Rekenvak rekent, met alle aannames en bronnen.

Getallen bijgewerkt op wo 14 okt 2026. De versie van de berekening staat in de hele berekening.

Vragen

Welke diameter cv-leiding heb ik nodig naar een radiator?

Vul het radiatorvermogen en het temperatuurverschil in. Daarmee berekenen we het debiet en een eerste buismaat. Controleer daarnaast de leidinglengte, hulpstukken en beschikbare pompdruk.

Moeten mijn cv-leidingen vervangen worden voor een warmtepomp?

Dat blijkt uit het benodigde debiet en drukverlies. Kijk vooral naar delen waar veel water samenkomt. Een vaste maat zoals 28 mm past niet bij elke installatie.

Waarom ruist mijn cv-leiding?

Een cv-leiding die ruist, kan te dun zijn voor de hoeveelheid water. Hoe dunner de buis, hoe harder het water moet stromen, en te hard stromend water hoor je. Dat kost de pomp ook meer moeite.

Hoe meet ik hoe dik mijn cv-leiding is?

Meet de buis van buiten, met een schuifmaat of met een touwtje eromheen (omtrek gedeeld door 3,14). De gangbare maten voor koper zijn 12, 15, 18, 22 en 28 mm.

Is koper of kunststof beter voor de cv-leiding?

Allebei zijn goed. Kunststof buis (meerlaags) heeft een dikkere wand, dus bij dezelfde buitenmaat minder ruimte voor water. Daarom adviseren we bij kunststof vaak een maat dikker.

Hoe sterk moet de cv-pomp zijn?

Hoe sterk de cv-pomp moet zijn, hangt af van de radiator waar het water het moeilijkst komt. De pomp moet ook daar genoeg water doorheen krijgen. Reken het uit bij de cv-pomp en bij radiatoren inregelen.

Reken verder

Rekenvak · rekenvak.nl/leiding-diameter-berekenen.html · getallen van 14 oktober 2026 · een indicatie, laat je installateur het narekenen.