Uitzetting leiding berekenen: hoeveel langer?

Algemene uitleg. De rekenvoorbeelden gebruiken vaste invoer, los van jouw antwoorden.

Kort antwoord

Een koperen cv-leiding van 10 meter wordt ongeveer 9,2 mm langer als er water van 70 °C door gaat. Een kunststof leiding zet zo'n tien keer zo veel uit. Vaste punten, glijbeugels en ruimte voor uitzetting moeten samen volgens het systeemvoorschrift worden gekozen.

Om te onthouden

Twee keer zo lang, twee keer zo veel. De uitzetting groeit gelijk op met de lengte en met hoeveel warmer hij wordt.
Kunststof zet het meest uit. Meerlaagsbuis veel minder, door de laag aluminium erin.
Een bocht vangt het op. Het stuk na de bocht buigt mee; zet daar geen vaste beugel op.

10 meter leiding per materiaal

Buis	Warm	Langer	Zijstuk na de bocht
Koper	70 °C	9,2 mm	75 cm
Staal	70 °C	6,6 mm	85 cm
Roestvast staal	70 °C	8,8 mm	100 cm
Kunststof	70 °C	93,5 mm	75 cm
Meerlaags	70 °C	13,8 mm	45 cm
Pvc	60 °C	31,5 mm	105 cm

Gemonteerd bij 15 °C, gangbare buismaat. Uitgerekend met dezelfde berekening als hierboven.

Voorbeeld

Koperen cv-leiding van 10 meter, gemonteerd bij 15 °C
Er gaat water van 70 °C door: 55 °C warmer
Koper wordt per meter per graad 0,017 mm langer
10 m × 55 × 0,017 = ongeveer 9,2 mm
Een zijstuk na de bocht van ongeveer 75 cm vangt dat op

Zo rekenen we

Elk materiaal wordt een vast stukje langer per meter en per graad. Dat stukje verschilt per materiaal. Keer de lengte, keer hoeveel warmer de leiding wordt dan bij het monteren, geeft de uitzetting.

Na een bocht buigt het zijstuk mee. Hoe lang dat zijstuk moet zijn, volgt uit hoe ver een buis mag buigen zonder dat hij na vaak opwarmen beschadigt. Die grens per materiaal is een eigen keuze die we nog nalopen; de regel van de fabrikant gaat voor. De formules staan in de hele berekening.

Lees hoe Rekenvak rekent, met alle aannames en bronnen.

Getallen bijgewerkt op wo 14 okt 2026. De versie van de berekening staat in de hele berekening.

Vragen

Hoeveel zet een koperen cv-leiding uit?

Een koperen cv-leiding van 10 meter wordt ongeveer 9,2 mm langer als er water van 70 °C door gaat. Twee keer zo lang is twee keer zo veel. Reken je eigen leiding hierboven uit.

Hoeveel zet een kunststof leiding uit als hij warm wordt?

Een kunststof leiding van 10 meter wordt met water van 70 °C ongeveer 93,5 mm langer, zo'n tien keer zo veel als koper. Meerlaagsbuis zet veel minder uit, ongeveer 13,8 mm, door de laag aluminium erin.

Hoe vang je de uitzetting van een cv-leiding op?

Bijvoorbeeld met een geschikt buigbeen of expansievoorziening en passende beugels. De berekende lengte is een indicatie; volg voor afmetingen en bevestiging het productvoorschrift.

Waarom tikt mijn cv-leiding?

Een cv-leiding tikt omdat hij uitzet als hij warm wordt en met een tik langs een beugel of door een muur schuift. Een beugel waarin de buis kan schuiven, of een ruim gat in de muur, helpt.

Wat gebeurt er als ik een cv-leiding aan twee kanten vastzet?

Een opgesloten leiding kan bij opwarmen krachten opbouwen. Vaste punten kunnen wel onderdeel van een ontworpen leidingsysteem zijn. De plaats van die punten en de compensatie ertussen moeten bij het materiaal passen.

Hoeveel zet een vloerverwarmingsbuis uit?

Een vloerverwarmingsbuis ligt vast in de dekvloer en kan niet bewegen. De uitzetting zit dan in de vloer zelf; daarvoor dienen de randstroken langs de muur.

Hoeveel zet mijn leiding uit bij warmte?

Nog 3 vragen, dan zie je je antwoord.

Kunststof zet het meest uit

Langere leiding, langer zijstuk

Nooit aan twee kanten vast